Een boom in de tuin geeft direct sfeer. Wie op zoek is naar meer dan alleen een enkele stam die recht omhoog groeit, komt vaak terecht bij meerstammige exemplaren. Deze bomen ontstaan wanneer meerdere stammen dicht bij elkaar uit de grond komen, wat een levendige, sculpturale uitstraling geeft. Ze horen bij de mooiste tuinelementen die je kunt kiezen, maar vragen wel om een bewuste plaatsing en de juiste soort voor de situatie.
Waarom kiezen voor een meerstammige boom?
Een enkele stam heeft iets rechtlijnigs en formeels. Een meerstammige boom daarentegen straalt een natuurlijke wildheid uit die veel eigenaars aantrekt. De takken die vanuit verschillende hoeken groeien geven de boom een tekening die door de seizoenen heen verandert. In de winter valt de vertakking op door het lege silhouet, in het voorjaar door bloesem of jong blad, in de zomer door de brede kruin die schaduw geeft en in de herfst door de kleurverandering. Praktisch is ook dat meerstammige bomen vaak sneller een volle uitstraling geven dan bomen met een enkele stam, omdat het volume aan takken al vanaf jonge leeftijd aanzienlijk is.
Populaire soorten en waar ze het beste tot hun recht komen
Niet elke boomsoort leent zich even goed voor een meerstammige vorm. Sommige boomsoorten worden traditioneel als meerstammig gekweekt, andere worden alleen incidenteel zo opgezet. Onder de klassiekers vind je de amelanchier, ook wel bekend als sierkers of drents krentenboompje. Deze soort blijft compact, geeft in het voorjaar prachtige witte bloemen en verkleurt in de herfst spectaculair oranje-rood. Ideaal voor tuinen van bescheiden formaat.
Ook de meelbes en de acer griseum, de koperbast esdoorn met zijn afbladderende bruine schors, doen het uitstekend in meerstammige vorm. Voor grotere tuinen zijn de meerstammige berk en de tulpenboom populaire keuzes. Wie het jaar rond wat groen wil zien, kan kiezen voor bladhoudende soorten zoals de meerstammige kwee of bepaalde eucalyptussoorten. De laatste zijn wel gevoeliger voor strenge vorst en niet overal in Nederland geschikt.
Ruimte inschatten: hoger dan je denkt
De grootste fout die mensen maken bij het planten van een boom is het onderschatten van de uiteindelijke omvang. Een boom van drie meter hoog die je op het tuincentrum koopt, kan binnen vijftien jaar acht tot twaalf meter hoog zijn met een even brede kruin. Bekijk voor je aankoop altijd de volwassen afmetingen van de soort en denk daarbij niet alleen aan hoogte maar ook aan de spreiding van de kruin.
Reken daarnaast met de afstand tot buren, gevels en leidingen onder de grond. Een boom te dicht op de erfgrens veroorzaakt vroeg of laat discussies over overhangende takken, vallende bladeren en schaduw op het buurperceel. Officieel geldt in Nederland een minimumafstand van twee meter tot de erfgrens voor bomen, tenzij anders vastgelegd in het bestemmingsplan of de plaatselijke verordeningen.
Grondsoort en standplaats
Bomen zijn geen alleseters. Elke soort heeft eigen voorkeuren voor grondsoort, vochtigheid en zonlicht. De amelanchier gedijt op vrijwel elke grondsoort, mits niet te nat. De acer griseum houdt van humusrijke grond en verdraagt zowel zon als halfschaduw. De berk houdt van vochtige, doorlatende grond en een zonnige plek. Verdiep je daarom in wat de soort nodig heeft voordat je hem plant.
Voor tuinen met kleigrond of moeilijke ondergrond kan het lonen om een grote plantput te graven en die te vullen met een mengsel van tuinaarde en compost. Zo geef je de wortels een goede start. Vergeet ook niet om bij het planten een boompaal of driepoot te gebruiken, zodat de boom in de eerste jaren stabiel wordt geleid tegen wind en herstart.
Aankopen en planten
Bomen kun je het beste kopen bij een boomkwekerij of gespecialiseerde tuinzaak, waar je goed advies krijgt en waar bomen op de juiste manier zijn opgekweekt. Let bij aankoop op de stam en de vertakking, en op de kluit. Een gezonde kluit is stevig en niet gescheurd. Bomen die te lang in een pot hebben gestaan, kunnen wortelrot of gedraaide wortels hebben, wat later problemen geeft.
Het beste plantseizoen is de late herfst tot vroege winter, wanneer de boom in rust is. Ook het vroege voorjaar werkt goed. Vermijd het planten tijdens vorstperiodes of in de volle zomer, want dan komt de boom niet goed aan de gang. Water geven na het planten is essentieel, ook als het regent, want je hebt de wortels verstoord en de boom heeft alle hulp nodig om zich vast te zetten in zijn nieuwe plek.
Onderhoud gedurende de jaren
Meerstammige bomen vragen weinig onderhoud eenmaal ze eenmaal geworteld zijn. Snoeien doe je bij voorkeur in de winter, wanneer de boom in rust is en je goed kunt zien wat de structuur is. Verwijder dood hout, kruisende takken en takken die te dicht op elkaar groeien. Zorg dat je snoeit op een goede plek, direct boven een knop of tak, en gebruik schoon en scherp gereedschap.
Water geven is de eerste twee jaar na aanplant belangrijk, vooral in droge zomers. Daarna is de boom doorgaans zelfvoorzienend, tenzij je te maken hebt met langdurige droogte. Een boom die het goed doet, betaalt zich uit in decennia van sfeer, schaduw en verandering door het jaar heen.
Een hoogstam boom als contrast in de tuin
Waar meerstammige bomen een organische, wildere uitstraling hebben, geeft een hoogstam boom juist een klassieke, statige indruk. Deze bomen hebben één rechte stam die tot een bepaalde hoogte kaal is, waarna de kroon zich vertakt. Ideaal voor formele tuinen, langs oprijlanen of als solitair in het gazon. Het onderscheid met meerstammige bomen zit vooral in de uitstraling: waar meerstammig speels en informeel oogt, straalt hoogstam orde en klassieke schoonheid uit. Populaire hoogstam-soorten zijn de linde, de eik en verschillende soorten sierkers. Het planten en onderhouden vraagt vergelijkbare aandacht als bij meerstammige bomen, maar de karakteristieke uitstraling is fundamenteel anders. Wie beide combineert in dezelfde tuin, moet dat bewust doen met voldoende afstand ertussen om de karakters niet te laten botsen.
Reactie plaatsen
Reacties